Η ρήξη πρόσθιου χιαστού γένους θηλυκού

Η ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου αποτελεί έναν από τους συχνότερους τραυματισμούς των αθλητών. Συμβαίνει κατά την έντονη στροφική κίνηση του γόνατος και συχνά συνοδεύεται και από άλλες κακώσεις, όπως πχ ρήξη μηνίσκου, ρήξη πλάγιων συνδέσμων, χόνδρινες βλάβες.

Ο πρόσθιος χιαστός αποτελεί ένα σημαντικό σύνδεσμο του γόνατος, υπεύθυνο για την πρόσθια και την στροφική σταθερότητα της άρθρωσης. Η λειτουργία του έγκειται στην απορρόφηση των κραδασμών που παράγονται κατά τις στροφικές κινήσεις του γόνατος, κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική πρόσθια μετατόπιση και στροφή της κνήμης σε σχέση με το μηρό.

Ωστόσο, υπάρχουν στιγμές κατά τις αθλητικές ή καθημερινές μας δραστηριότητες, που μια απότομη και έντονη κίνηση “πίβοτ” του γόνατος (στροφή του μηρού επί της σταθερής, ακινητοποιημένης στο έδαφος κνήμης) παράγει τέτοια φορτία, που είναι αδύνατον να αντιρροπισθούν από τη δράση του πρόσθιου χιαστού. Στις περιπτώσεις αυτές, συμβαίνει η ρήξη του συνδέσμου και οι τυχόν συνοδές βλάβες που προκύπτουν από τον ίδιο μηχανισμό κάκωσης (ρήξη μηνίσκων, κάκωση χόνδρου, κακώσεις άλλων συνδέσμων).

Παρόλο που η πάθηση είναι γνωστή στο ευρύ κοινό, εξαιτίας της δημοσιότητας που τυγχάνουν τέτοιοι τραυματισμοί σε διάσημους αθλητές, λίγοι γνωρίζουν ότι, η ρήξη πρόσθιου χιαστού συμβαίνει συχνότερα σε γυναίκες. Μάλιστα, σε συγκεκριμένα αθλήματα, όπως είναι το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ, η συχνότητα της ρήξης σε αθλήτριες, είναι 4-6 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τους άρρενες αθλητές. Αντίθετα, σε άλλα αγωνίσματα (επαγγελματικό σκι, βόλλεϋ), η συχνότητα ρήξης πρόσθιου χιαστού σε γυναίκες, είναι ελάχιστα μεγαλύτερη ή ίση με τη συχνότητα των ανδρών.

Η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης ρήξης πρόσθιου χιαστού στις γυναίκες είναι πολυπαραγοντικής αιτιολογίας. Οι σημαντικότεροι λόγοι που προδιαθέτουν σε ρήξη είναι:

Ανατομία: Το γυναικείο γόνατο είναι μικρότερο από το αντρικό και η μεσοκονδύλια εντομή (αύλακα που σχηματίζεται στο κάτω πέρας του μηριαίου οστού και υποδέχεται τον πρόσθιο χιαστό) είναι στενότερη. Κατά συνέπεια, ο πρόσθιος χιαστός στις γυναίκες είναι πιο “περιορισμένος” και περισσότερο ευάλωτος στις στροφικές παραμορφώσεις. Επίσης, είναι μικρότερος σε μήκος και επομένως λιγότερο ανθεκτικός σε σχέση με τον αντρικό. Τέλος, το γυναικείο γόνατο είναι περισσότερο βλαισό (αποκλίνει από τη μέση γραμμή, “κοιτάζει” δηλαδή προς τα έξω), γεγονός που καθιστά πιο επικίνδυνη τη συνισταμένη των δυνάμεων που δρουν στον πρόσθιο χιαστό κατά τις στροφικές κινήσεις του γόνατος.

Ορμόνες: Οι γυναικείες ορμόνες προσδίδουν περισσότερη ελαστικότητα στους συνδέσμους και επομένως διευκολύνουν τη διάταση ή τη ρήξη του πρόσθιου χιαστού.

Εμβιομηχανική: Η εμβιομηχανική είναι η επιστήμη της μελέτης του μυοσκελετικού συστήματος με βάση τις αρχές της μηχανικής και μας παρέχει πληροφορίες για τον μηχανικό (όχι τον βιολογικό) τρόπο λειτουργίας κάθε άρθρωσης. Χάρη στην εμβιομηχανική, γνωρίζουμε ότι το γυναικείο γόνατο λειτουργεί λίγο διαφορετικά από το ανδρικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τρόπος προσγείωσης στο έδαφος ύστερα από ένα επιτόπιο άλμα. Το γυναικείο γόνατο προσγειώνονται σε περισσότερη βλαισότητα και έκταση, δηλαδή, είναι περισσότερο τεντωμένο και αποκλίνει προς τα έξω, θέση που ευνοεί τη ρήξη πρόσθιου χιαστού.

Φυσιολογία: Ο τετρακέφαλος στις γυναίκες είναι περισσότερο δυνατός σε σχέση με τοις υπόλοιπες μυϊκές ομάδες του γόνατος. Αυτό αλλάζει τη μυϊκή ισορροπία της άρθρωσης και την κατανομή των φορτίων στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο.

Γενετική: Υπάρχουν γονίδια που σχετίζονται με την έκφραση συγκεκριμένων τύπου κολλαγόνου στον πρόσθιο χιαστό. Ανάλογα με τη γενετική προδιάθεση κάθε αθλήτριας, υπάρχει και ο αντίστοιχος φαινότυπος (ισχυρός ή αδύναμος πρόσθιος χιαστός).

Η συχνότητα της ρήξης πρόσθιου χιαστού στις ΗΠΑ υπολογίζεται περίπου σε 400.000 περιπτώσεις ανά έτος και η οικονομική επιβάρυνση του συστήματος υγείας για την αντιμετώπιση της ρήξης ανέρχεται σε περίπου ένα δις δολάρια το χρόνο. Τα στοιχεία αυτά τονίζουν την αναγκαιότητα να γνωρίζουμε άριστα τον τρόπο αντιμετώπισης της ρήξης χιαστού (χειρουργική αποκατάσταση και αποθεραπεία) αλλά και τους τρόπους πρόληψης της βλάβης. Η γνώση της ανατομίας και της λειτουργίας του γόνατος, ο σεβασμός των ιδιαιτεροτήτων κάθε φύλου και η σωστή εφαρμογή κάθε αθλήματος (σωστή προπόνηση), αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις, τόσο για τον περιορισμό της συχνότητας της ρήξης, όσο και για την ταχύτερη αποκατάσταση όσων αθλητών υποστούν ρήξη χιαστού και υποβληθούν σε χειρουργική αποκατάσταση.

 

 

 

Για επείγοντα περιστατικά       213 0331715 / 697 2023834